Ερώτηση

Έχω ένα γιο 19 μηνών. Είναι υπέρ-κοινωνικός αλλά από την ημέρα που ξεκινήσαμε σχολειό, το παιδί έχει εφιάλτες. Φωνάζει μέσα στον ύπνο του και με ζητάει συνεχώς. Ξυπνάει σχεδόν τρεις φορές μέσα στην νύχτα. Έχει αραιώσει το φαγητό του παρά πολύ. Φοβάμαι μην του κάνω κακό.

Απάντηση

Oι απαντήσεις που μπορεί να δώσει κανείς στην ερώτησή είναι αρκετές, και εξαρτώνται κατά πολύ από τις δυνατότητες και την δυναμική της οικογένειας. Γι’ αυτό το λόγο εδώ θα παραθέσω την γνώμη μου με κάθε επιφύλαξη. Tο παιδί σας μπορεί να μην ταιριάζει στο προφίλ που έχω στο μυαλό μου. Μπορεί η αντιμετώπιση που προτείνω να μην ταιριάζει στο ταμπεραμέντο της συγκεκριμένης οικογένειας. Το ιδανικό είναι να απαντήσει ο παιδίατρος που παρακολουθεί και έχει σφαιρικότερη εικόνα.

Προσωπικά είμαι της άποψης πως αν ένα παιδί αντιδράσει άσχημα στην προσαρμογή στο σχολείο πρέπει να επιστρέψει σπίτι του και να ξαναγίνει προσπάθεια σε 6 μήνες τουλάχιστον. Αυτό ισχύει για παιδιά μικρής ηλικίας κυρίως (κάτω των 4-5 ετών), αλλά και μεγαλύτερα παιδιά που εμφανίζουν έντονη αντίδραση.

Τι είναι έντονη αντίδραση;

• Φωνές και κλάμα όταν πηγαίνει στο σχολείο
• Ζητάει συνεχώς τους γονείς του
• Άλλα σημάδια που δεν υποχωρούν σε 1-2 εβδομάδες προσαρμογής (ενούρηση, εγκόπριση, κλπ)

Αν δεν είναι εφικτό, τι κάνω;

Εφόσον η επιστροφή στο σπίτι δεν είναι εφικτή, τότε υπάρχουν κάποια πράγματα που μπορείτε να κάνετε:

Λίγες μόνο ώρες την ημέρα (2-3) στον παιδικό σταθμό με εσάς παρούσα

Αρχικά το παιδί να περνά λίγες ώρες, με εσάς παρούσα. Στο επόμενο βήμα, θα περνάει λίγες ώρες (πάλι 2-3) αλλά χωρίς να είστε στην αίθουσα. Μπορείτε να παραμείνετε όμως στο σχολείο. Μόλις περάσουν πάλι λίγες μέρες, ας περνά 3-4 ώρες την ημέρα, τις ίδιες πάντα, αλλά εσείς δεν θα είστε πλέον στον σταθμό. Παρόλα αυτά να παραμείνετε διαθέσιμη για την περίπτωση που οι δασκάλες δεν μπορούν να τον ηρεμήσουν.

Απολύτως σταθερό πρόγραμμα

Το παιδί θα πρέπει να πηγαίνει την ίδια ώρα, από τον ίδιο δρόμο, και να φεύγει κάθε μέρα με τον ίδιο τρόπο και την ίδια ώρα για αρκετούς μήνες πριν κάνετε αλλαγές ανά ημέρα. Σταδιακά θα μάθει πως αυτό είναι μέρος της ζωής του. Φροντίστε να τού λέτε καθημερινά πως “τα παιδάκια όταν μεγαλώνουν πάνε στον σταθμό, και η μαμά κι ο μπαμπάς πάνε στην δουλειά τους”.

Αφιερωμένος χρόνος και επιείκεια στον ύπνο και το φαγητό

Όταν το παιδί επιστρέφει σπίτι (ή όταν εσείς επιστρέφετε σπίτι) ο χρόνος σας θα πρέπει να είναι αποκλειστικά δικός του. Αφοσιωμένος χρόνος (χωρίς τηλεόραση, κινητά, ή άλλα πράγματα που αποσπούν την προσοχή σας), μέχρι την ώρα του βραδινού ύπνου. Για όσο κρατάει η προσαρμογή στο σχολείο, θα “επέτρεπα” την παλινδρόμηση στον βραδινό ύπνο. Μόλις όμως το παιδί ηρεμήσει στον σταθμό, τότε σταδιακά θα επαναλάβετε τα όσα κάνατε και την πρώτη φορά που τού μαθαίνατε να κοιμάται. Σάς προτείνω να αποφύγετε να τον παίρνετε μαζί σας στο κρεβάτι. Το φαγητό δεν θα με ανησυχούσε για λίγες μέρες ή 1-2 εβδομάδες – ας τρώει όσο θέλει. Μην το κάνετε θέμα άγχους ή πίεσης. Μόλις ισορροπήσει στην νέα κατάσταση η όρεξή του θα αποκατασταθεί. Αν αυτό δεν συμβεί ή υπάρξει σημαντική επίδραση στο βάρος του, τότε με βεβαιότητα το παιδί πρέπει να απομακρυνθεί από τον σταθμό.

Θα επαναλάβω πως η δική μου πολιτική είναι πως αν ένα παιδί κάτω των 4-5 ετών που πηγαίνει πρώτη φορά στον σταθμό αντιδράσει αρνητικά και επίμονα για περισσότερο από 2 εβδομάδες, προτείνω να επιστρέψει σπίτι του, και να γίνει εκ νέου προσπάθεια σε τουλάχιστον 6 μήνες.

Ερώτηση

Είμαι καθηγήτρια και η επαφή με παιδιά είναι καθημερινή. Γέννησα ένα αγοράκι λίγων ημερών. Πότε είναι ασφαλές να επιστρέψω στη δουλειά; Θα πρέπει να περιμένω μέχρι το πρώτο εμβόλιο;

Απάντηση

Η απάντηση εδώ δεν είναι τόσο απλή, και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες.

Ανάλογα το μωρό

Εάν το νεογνό έχει οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας ή είναι πρόωρο (κυρίως αν είναι <35 εβδομάδων κύησης) προτείνω την επιστροφή στην εργασία μετά τους 4-6 μήνες. Τόσο για τα εμβόλια, όσο και για να έχει φτάσει το παιδί σε μια ηλικία που ένας πυρετός δεν θα υποχρεώνει σε πλήρη έλεγχο. Επίσης θα πρέπει όλοι όσοι έρχονται σε επαφή με το βρέφος να είναι εμβολιασμένοι, κυρίως για την γρίπη, αμέσως μόλις γίνει το εμβόλιο διαθέσιμο.

Ανάλογα την τάξη που εργάζεστε

Εφόσον το νεογνό δεν έχει κανένα πρόβλημα υγείας, τότε:

• • Αν η μητέρα διδάσκει σε τάξεις Γυμνασίου και Λυκείου, δεν πιστεύω πως υπάρχει πρόβλημα να επιστρέψει στην δουλειά όταν θα είναι έτοιμη, αλλά τουλάχιστον μετά τους 2 μήνες.
  • Αν διδάσκει σε τάξεις Δημοτικού, τότε το πολύ καλό πλύσιμο των χεριών είναι απαραίτητο.
  • Όταν επιστρέφει στο σπίτι να κάνει ένα μπάνιο, πριν πιάσει το μωρό. Δεν χρειάζεται να έχει αντισηπτικά χεριών. Το πλύσιμο με σαπούνι και νερό είναι αρκετό.
  • Εφόσον διδάσκει σε Παιδικό Σταθμό, η απάντηση εξαρτάται από το ποσοστό εμβολιασμένων και μη εμβολιασμένων παιδιών στην τάξη. Επειδή αυτό είναι μάλλον άγνωστο, όσο αργότερα, τόσο καλύτερα. Σίγουρα μετά τους 2 μήνες πάντως.

Γιατί;

1. Μέχρι το μωρό να γίνει τουλάχιστον 6 εβδομάδων το ανοσοποιητικό του δεν έχει φτάσει ακόμα στο πλήρες δυναμικό του. Έτσι είναι αφενός ευπαθέστερο στο να “τσιμπήσει” κάτι, και αφετέρου, αν κολλήσει κάτι θα το περάσει πιο βαριά.

2. Τα εμβόλια πράγματι προφυλάσσουν από πάμπολλες σοβαρές νόσους. Παρόλ’ αυτά το “απλό κρυολόγημα”, πολλές από τις “γαστρενετερίτιδες”, αλλά και ο ιός της γρίπης, κυκλοφορούν όλο τον χρόνο ανάμεσα στα παιδιά. Δεν είναι σπάνιο οι ενήλικες να μην έχουν συμπτώματα, αλλά να μεταφέρουν τον ιό. Έτσι μπορεί να φτάσει από την τάξη, στο νεογέννητο.

3. Όταν ένα βρέφος κάτω των 2 μηνών έχει πυρετό είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε ένα σωρό εξετάσεις. Ο λόγος είναι πως τα πολύ μικρά βρέφη όταν είναι σοβαρά άρρωστα μπορεί να μην έχουν έντονα συμπτώματα. Από τα παραπάνω καταλαβαίνετε πως πρέπει να γίνει κάθε προσπάθεια ένα νεογνό να μην κάνει πυρετό, όχι μόνο για την υγεία του, αλλά και για την αποφυγή όλης της ταλαιπωρίας των εξετάσεων.

Συμπέρασμα

Κατανοώ απόλυτα πως στην σύγχρονη εποχή μπορεί να είναι δύσκολο να καθυστερήσετε την επιστροφή σας πέραν των 4-6 μηνών. Επιμένω πάντως πως όσο περισσότερο είστε με το μωρό σας τον πρώτο χρόνο της ζωής, τόσο καλύτερα για το παιδί, και τόσο πιο ομαλές θα είναι οι μεταβάσεις αργότερα. Εφόσον επιστρέψετε στην εργασία σας, οι ενοχές δεν έχουν κανένα νόημα ή αποτέλεσμα (μπορεί μάλιστα να σάς κάνουν να “κακομάθετε” αργότερα το παιδί). Από την άποψη της ασφάλειας από τις ασθένειες: πλύσιμο χεριών, εμβόλιο για την γρίπη, και άμεση αλλαγή ρούχων και μπάνιο πριν πιάσετε το βρέφος όταν γυρνάτε σπίτι.